Evalueren verkiezingscampagne

De campagne is voorbij. Hopelijk heeft jouw partij een goed verkiezingsresultaat behaald. Of misschien viel de uitslag juist een beetje tegen. In alle gevallen is het belangrijk om met elkaar de tijd te nemen voor een goede evaluatie van de campagne. Wat ging goed? Wat kon beter? Hebben jullie de vooraf bepaalde doelstellingen behaald? Van een gedegen evaluatie kun je veel leren. De lessen die je eruit kunt trekken, komen je in de volgende campagne – die de dag na de verkiezingen alweer begint – goed van pas.

Evalueren verkiezingscampagne

Het bestuur neemt het initiatief voor de evaluatie. Nodig daarvoor de meest betrokkenen uit, in ieder geval natuurlijk het campagneteam inclusief de lijsttrekker. Zorg ook dat je de vrijwilligers hoort. Neem rustig de tijd, maak een agenda en pak de evaluatie puntsgewijs en planmatig aan.

Onderstaande checklist kan je helpen de campagne op een efficiënte en effectieve manier te evalueren.

 

Uitslag

  • Analyseer met elkaar eerst de algemene uitslag van de verkiezingen in je gemeente. Hoe scoren jullie gemiddeld ten opzichte van alle andere partijen? En vergeleken bij vorige verkiezingen? Hoe verhoudt jullie resultaat zich tot dat van jullie belangrijkste concurrenten/partijen die het dichtst bij jullie staan?
  • Analyseer vervolgens ook de uitslag per stemlokaal. Zijn er grote verschillen tussen de resultaten per wijk of buurt? Wie heb je bereikt in welke wijken en kernen of dorpen? Waar zitten er ‘gaten’ in jullie bereik?

 

Campagne

Van tevoren heb je als bestuur, campagneteam en lijsttrekker voor de campagne een strategie, een centrale boodschap en de belangrijkste doelgroepen e.d. bepaald. In de evaluatie kijk je bijvoorbeeld naar de volgende punten:

  • Hebben we van tevoren de juiste strategie bepaald? Hebben we in de campagne consequent aan de strategie vastgehouden? Zo ja, heeft dat goed gewerkt? Zo nee, wat was de oorzaak daarvan? Hoe kunnen we dat een volgende keer voorkomen?
  • Hebben we de doelgroepen van onze campagne goed bepaald? Is dat af te zien aan de uitslag bij de stemlokalen of door voorkeurstemmen?
  • Hebben we onze centrale boodschap consistent uitgedragen? Zo ja, is die overgekomen? Zo nee, waar is dat niet gelukt en waar wel? Wat kan daarvan de oorzaak zijn? Hadden we andere thema’s of speerpunten moeten kiezen?

 

Team

Om de campagnestrategie uit te voeren, heb je een organisatie met een campagneteam opgezet.

  • Heeft die organisatie goed gewerkt?
  • Als de organisatie haperde, waar en wanneer gebeurde dat? Kun je daar oorzaken voor aanwijzen? Hoe zorg je dat dat een volgende keer niet weer gebeurt?
  • Hoe was de samenwerking binnen het campagneteam? Waren de taken en rollen goed verdeeld en voor iedereen helder?
  • Hoe was de samenwerking tussen campagneteam en bestuur? Waren ook hier de verantwoordelijkheden en rollen duidelijk belegd?
  • Hoe was de samenwerking met de lijsttrekker en de kandidaat-raadsleden? En onderling tussen lijsttrekker en kandidaten?
  • Hoe was de samenwerking met de leden/vrijwilligers? Waren er voldoende vrijwilligers? Werden zij adequaat aangestuurd?

 

Communicatie

  • Hoe was de communicatie binnen de campagneorganisatie geregeld? Welke middelen hebben jullie daarvoor gebruikt en werkten die naar behoren?
  • Hoe was de communicatie naar de leden en de vrijwilligers? Welke middelen hebben jullie hiervoor ingezet? Waren die voldoende of hadden sommige communicatiekanalen beter kunnen worden gebruikt?
  • Hoe was jullie communicatie naar buiten? Waren jullie zichtbaar genoeg? Welke online kanalen (zoals Facebook, Twitter, Instagram, LinkedIn, whatsapp etc.) hebben jullie gebruikt en waren dat de juiste? Hebben jullie daarmee de doelgroepen weten te bereiken die je wilde bereiken? Hebben jullie voldoende advertenties ingezet en wat was daar de ervaring mee?
  • Waren jullie ‘offline’ zichtbaar aanwezig? Bijvoorbeeld op de markt, in buurten en wijken, bij debatten, in de lokale media etc.? Zo nee, hoe kun je daar een volgende keer verbetering in brengen?
  • Heb je de media goed kunnen bereiken? Waren de persberichten helder, de contactgegevens en informatie over speerpunten goed te vinden?

 

Financiën

  • Hadden jullie vooraf een campagnebegroting gemaakt? Was er een budgetbeheerder voor de campagne? Hebben jullie aan fondsenwerving gedaan?
  • Hadden jullie voldoende budget om de geplande campagneactiviteiten uit te voeren? Zo nee, is het budget overschreden? Of heb je activiteiten moeten schrappen? Waar kwam dat door? Hoe kun je dat een volgende keer volkomen?

 

Documentatie

  • Leg de uitkomsten van de evaluatie helder vast, zodat je er in de volgende campagne op kunt teruggrijpen en je de geleerde lessen in de praktijk kunt brengen.
  • Zorg sowieso voor een online ‘campagne-archief’: sla publicaties in de media op, bewaar documenten die je zelf hebt gemaakt en gebruikt, noteer contacten – uiteraard rekening houdend met privacywetgeving – die ook in een volgende campagne handig kunnen zijn.

 

Start permanente campagne

De nieuwe campagne begint de dag na de gemeenteraadsverkiezingen. Uit een evaluatie komen meestal goede ideeën om de contacten met inwoners warm te houden, nieuwe leden en vrijwilligers te werven en sociale media en nieuwsbrieven te gebruiken. Het Kennispunt organiseert hiervoor diverse trainingen. Houd die in de gaten en laat het ons weten als je een training in jouw buurt wilt organiseren.