Pamflet Mee(r) doen met lokale democratie: ‘pittig’ handvat bij je collegeakkoord

13 april 2022

Druk aan de slag met het opstellen van een raads- of coalitieakkoord? Maak dan gebruik van het pamflet ‘Mee(r)’ doen met de lokale democratie’. Dat biedt vernieuwende en praktisch toepasbare suggesties om de komende vier jaar in je gemeente te werken aan een sterke lokale democratie. Je kunt zelfs gebruikmaken van kant en klare tekstsuggesties voor je collegeakkoord, inclusief tips voor de uitvoering. Net als op een menukaart, kun je kiezen uit kleine voorstellen op weg naar vernieuwing (aangeduid met één pepertje) tot meer ambitieuze, pittige stappen (drie pepertjes). Zo kan iedere gemeente ermee uit de voeten.

Acht prioriteiten en praktische tips

Het pamflet is onderdeel van het VNG-project Thorbecke2024, dat de toekomst verkent van de lokale democratie. Angelina Scalzo, programmamanager bij de gemeente Haarlem is betrokken bij het project en schreef mee aan het pamflet. ‘Tijdens corona organiseerden we online sessies om inspiratie uit gemeenten op te halen over vernieuwing van de lokale democratie’, vertelt zij. ‘Vooral tijdens het laatste jaar werd dat, met het oog op de verkiezingen en collegevorming, steeds intensiever. De sessies werden druk bezocht en er kwamen zoveel ideeën uit naar voren, dat we die breed wilden delen, zodat alle gemeenten erop kunnen voortbouwen. Daarom hebben we dit samenvattende pamflet gemaakt, met acht prioriteiten die volgens ons niet mogen ontbreken in coalitieakkoorden, en acht praktische tips om samen te werken aan een krachtige gemeenteraad, die luistert naar de inwoners en op een vernieuwende manier richting durft te geven aan het beleid van de gemeente.’

Werken aan herstel van vertrouwen

Democratische vernieuwing is hard nodig, zegt Patrick Rijke, raadsadviseur in Leeuwarden, en net als Angelina betrokken bij Thorbecke2024 en het pamflet. ‘De samenleving verandert, en daarmee ook de overheid en je rol als raadslid. De representatieve democratie blijft hard nodig, maar moet wel vernieuwende manieren zoeken om samen met inwoners en andere partners de schouders onder de grote opgaven te zetten die voor ons liggen. Herstel van vertrouwen is daarbij misschien wel de belangrijkste prioriteit. Het feit dat bij de laatste verkiezingen maar ongeveer de helft van de kiezers kwam stemmen, verplicht ons om te rade te gaan bij onze inwoners, en dan niet alleen ons oor te luisteren te leggen bij de polariserende stemmen, maar ook bij het stille midden.’

Wie maakt het meest democratische akkoord?

Het pamflet biedt daartoe goede handvatten, ook en misschien wel juist voor lokale partijen, zegt Angelina. ‘Lokale partijen staan bij uitstek dicht bij de inwoners en hebben vanuit die rol een goede uitgangspositie om de representatieve democratie te versterken. We hopen dat ons pamflet daarbij behulpzaam kan zijn.’ Het is de moeite waard om met democratische vernieuwing aan de slag te gaan, natuurlijk vooral om je eigen gemeente optimaal te laten functioneren. Maar daarnaast kun je er ook nog eens een verkiezing mee winnen: komende zomer beoordeelt de Thorbecke24-redactie alle nieuwe lokale akkoorden aan de hand van de prioriteiten in het pamflet. Op basis daarvan maken zij een ranglijst van de meest democratische lokale akkoorden. ‘Ook in dat opzicht is het dus de moeite waard om je best te doen in je gemeente’, aldus Angelina.